મિત્રો આજના અમારા આ લેખમાં હું તમારું હાર્દિક સ્વાગત કરું છું મિત્રો તમને જણાવી દઈએ કે આજે હું તમારા માટે આ લેખમાં તમને એક એવી માહિતી આપવા જઈ રહ્યો છું જેના વિશે તમને ભાગ્યે જ ખબર હશે. તમને જણાવી દઈએ કે આપણે રામ અને સીતાના મૃત્યુ વિશે જાણીએ છીએ, પરંતુ શું આપણે જાણીએ છીએ કે લક્ષ્મણનું મૃત્યુ કેવી રીતે થયું. રામને ખૂબ જ પ્રિય એવા લક્ષ્મણ રામના મૃત્યુ માટે જવાબદાર છે, શું આપણે આ જાણીએ છીએ? આજની વાર્તામાં આપણે સમજાવીએ કે લક્ષ્મણના મૃત્યુ માટે રામ શા માટે જવાબદાર છે.

Advertisements

મિત્રો તમને જણાવી દઈએ કે રામાયણની કથા મુજબ શ્રી રામની ઇચ્છા ન હોવા છતાં તેમના પ્રિય અનુજ લક્ષ્મણને મૃત્યુ દંડ ભરવો પડશે. શ્રીલંકાની જીત પછી શ્રી રામ અયોધ્યા પાછા ફર્યા અને અયોધ્યાના રાજા બન્યા. સીતાને લક્ષ્મણના માધ્યમથી જંગલમાં મોકલવામાં આવે છે અને અયોધ્યાનું રાજ્ય સરળ રીતે આગળ વધવાનું શરૂ કરે છે. એક દિવસ યમ દેવતા કોઈ મહત્વની વાત કરવા શ્રી રામ પાસે આવે છે. ચર્ચા શરૂ કરતા પહેલા તે ભગવાન રામને કહે છે કે તમે જે વચન આપો છો તે તમે પૂર્ણ કરો છો. હું તમને એક વચન પણ પૂછું છું કે જ્યાં સુધી મારી અને તમારી વચ્ચે વાતચીત થશે ત્યાં સુધી કોઈ અમારી વચ્ચે આવશે નહીં અને આવનારાઓને મૃત્યુ દંડ ચૂકવવો પડશે.ભગવાન રામ યમનું વચન આપે છે. રામે લક્ષ્મણને દરવાજા તરીકે નિમ્યા, એમ કહ્યું કે જ્યારે તે અને યમ વાત કરે છે ત્યારે કોઈને પણ અંદર આવવા ન જોઈએ, નહીં તો તેમને મૃત્યુદંડ ચૂકવવો પડશે.

મિત્રો લક્ષ્મણ તેના ભાઈની આજ્ઞા પાળે છે અને દરવાજાની જેમ asભો રહે છે. લક્ષ્મણ દ્વારપાળ બન્યા, ટૂંક સમયમાં જ ઋષિ દુર્વાસા ત્યાં પહોંચ્યા. જ્યારે દુર્વાસા લક્ષ્મણને રામને તેમના આગમન વિશે જાણ કરવા કહે છે, ત્યારે લક્ષ્મણ નમ્રતાથી ઇનકાર કરે છે. દુર્વાસા આ વાત પર ગુસ્સે થાય છે અને લક્ષ્મણને ચેતવણી આપે છે કે જો તમે મારા આગમન વિશે રામને જાણ ન કરો તો હું અયોધ્યાને શ્રાપ આપીશ. લક્ષ્મણ સમજી ગયા કે આ એક ભયંકર પરિસ્થિતિ છે જેમાં કાં તો તેમણે રામઆજ્ઞાનું ઉલ્લંઘન કરવું પડશે નહીં તો ઋષિના શાપની અગ્નિમાં આખું શહેર સળગાવવું પડશે.

Advertisements

લક્ષ્મણે જલ્દીથી નિર્ણય લીધો કે તેણે પોતાનો બલિદાન આપવો પડશે જેથી તે ઋષિના શાપથી નગરવાસીઓને બચાવી શકે. તેમણે અંદર જઈને ઋષિ દુર્વાસાના આગમન વિશે માહિતી આપી. રામ ભગવાન ઝડપથી યમ સાથેની તેમની વાતચીત પૂર્ણ કરી અને ઋષિ દુર્વાસાને પ્રણામ કર્યા. પરંતુ હવે શ્રી રામ મૂંઝવણમાં મૂકાઈ ગયા કારણ કે તેમણે વચન મુજબ લક્ષ્મણને સજા કરવી પડી. તે સમજી શક્યો નહીં કે તેના પ્રિય ભાઈને મૃત્યુ દંડ કેવી રીતે આપવો, પરંતુ તેણે યમનું વચન આપ્યું હતું જે તેણે ચલાવવું પડ્યું.

Advertisements

આ મૂંઝવણની સ્થિતિમાં શ્રી રામે તેમના ગુરુને યાદ કર્યા અને તેમને કોઈ માર્ગ સૂચવવા વિનંતી કરી. ગુરુદેવે રામને કહ્યું કે કોઈ પ્રિય વ્યક્તિનું બલિદાન તેના મૃત્યુ સમાન છે. તેથી, તમારા શબ્દનું પાલન કરવા માટે લક્ષ્મણનો ત્યાગ કરો.લક્ષ્મણે આ સાંભળતાંની સાથે જ તેણે રામને કહ્યું કે ‘તમે ભૂલીને પણ મારું બલિદાન આપી શકતા નથી, તમારાથી દૂર રહેવું વધુ સારું છે કે હું તમારી વાતનું પાલન કરીશ અને મારી જાતને મૃત્યુ તરફ લઈ જઈશ.એમ કહીને લક્ષ્મણ જળ સમાધિ લે છે.

અયોધ્યાના રાજા દશરથનો સુમિત્રાથી જન્મેલ પુત્ર; રામનો નાનો ભાઈ. રામ સાથે વનમાં જઈ રામ તથા સીતાની અનન્ય ભાવથી તેણે સેવા કરી હતી. મેઘનાદને મારી તેણે રાવણને ભારે હેરાન કર્યો હતો. તે શેષનો અવતાર ગણાય છે. વનવાસ દરમિયાન ચૌદ વરસ પર્યંત તેણે આહાર, નિદ્રા તજી ભારે બ્રહ્મચર્ય પાળ્યું હતું.

Advertisements

લક્ષ્મણજીનું બ્રહ્મચર્ય કેવું હતું.સીતાજીનું હરણ થયું, રામચંદ્રજી સીતાજી માટે બહુ વિકલ અને દુઃખી થઈ જાય છે,વનવનમાં, જંગલેજંગલ અને ગામેગામ ભટકે છે, પણ ક્યાંય પત્તો લાગતો નથી. જતાં જતાં એક પર્વત ઉપર પહોંચે છે. રામ અને લક્ષ્મણ બેઠા છે. તેવામાં સુગ્રીવ કેટલાંક આભૂષણ લાવે છે અને કહે છે કે, જંગલમાં ફરતાં આ આભૂષણ મળ્યાં છે. તે માતા સીતાજીનાં તો નથી ને ? રામચંદ્રજી લક્ષ્મણને ને ઘરેણાં જોવાનું કહે છે.

લક્ષ્મણ તે જોઈ કહે છે કે હું બાજુબંધને જાણતો નથી, કુંડલને જાણતો નથી. આમાંની એક ચીજ જોઈને તે સીતાજીની છે એમ કહી શકું છું તે ચીજ આ ઝાંઝર છે. આ ઝાઝર તેમના પગમાં રહેતાં હતાં. સીતાજીને હું હમેશ નમસ્કાર કરતો હતો તેથી હું આ ઝાંઝરને ઓળખી શકું છું. ચોવીસે કલાક સીતાજી સાથે રહેવા છતાં, રાતદિવસ તેની સેવા બજાવતાં છતાં લક્ષ્મણ પોતાની ભાભીનું મોઢું કેવું હતું અને તેના શરીર ઉપર કેવાં ઘરેણાં હતાં તે પણ જાણતા ન હતા.

Advertisements

ખરો બ્રહ્મચારી આવો હોય. આ કારણથી લક્ષ્મણના બ્રહ્મચર્યનાં આજ પણ ગુણગાન કરવામાં આવે છે. તેની પત્નીનું નામ ઊર્મિલા હતું. તે સીતાની બેન હતી. તેનાથી લક્ષ્મણને અંગદ અને ચંદ્રકેતુ નામે બે પુત્રરત્ન થયા હતા. લક્ષ્મણની રામ ઉપર અત્યંત પ્રીતિ હતી અને રામની પણ તેના ઉપર તેવી જ પ્રીતિ હતી. લક્ષ્મણ રામને રાવણ સાથેના યુદ્ધમાં પુષ્કળ ઉપયોગી થઈ પડ્યા હતા. તેણે અનેક રાક્ષસોને મારી છેવટે રાવણના પરમ બલાઢ્ય પુત્ર ઇંદ્રજિતને પણ માર્યો હતો.

Advertisements

રામે રાવણને મારી વિભીષણને રાજ્ય સોંપ્યા પછી લક્ષ્મણ રામ સાથે અયોધ્યા પાછા ગયા હતા. રામને રાજ્યાભિષેક થયા પછી જ્યારે રામે લક્ષ્મણને યૌવરાજપદ આપવા માંડ્યું ત્યારે તે તેમણે લીધું નહિ અને કેવળ બીજી સેવા કરવાનું જ તેમણે પસંદ કર્યું. આ ઉપરથી તેમને વૈરાગ્યશીલ જોઈ, જ્ઞાનના અધિકારી ગણી, તેમણે પ્રાર્થના કરવાથી રામે તેમને બ્રહ્મવિદ્યા કહી હતી. તેમણે સરયુ નદીના કિનારે પ્રાણ ત્યાગ્યો હતો..

Advertisements
Advertisements

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *